راهنمای کامل نورپردازی پله برقی
نیاز به مشاوره در زمینه نورپردازی دارید؟همین حالا اقدام کنید!
نورپردازی پله برقی (Escalator Lighting) ترکیبی از ایمنی، راهنمایی بصری، جذابیت معماری و بهرهوری انرژی است. برخلاف راهپله معمولی، پله برقی حرکت دارد و استانداردهای سختگیرانهتری (مثل EN 115 / استاندارد ملی ایران ۱۳۸۳۶) اعمال میشود.
اینجا نکات کامل و قدمبهقدم حرفهای نورپردازی پله برقی را میگویم:
۱. الزامات استانداردی و ایمنی (حداقلها – اجباری)
•حداقل روشنایی روی سطح پلهها و کامب (Comb): طبق EN 115 → حداقل ۵۰ لوکس روی خط کامب (نقطه ورود/خروج پله) در شرایط نور محیط کم.
•روشنایی کلی ناحیه پله برقی: حداقل ۱۰۰–۱۵۰ لوکس روی سطح گامها (برای دیدن لبه پله و جلوگیری از گیر کردن پا).
•روشنایی اضطراری: در صورت قطع برق، باید حداقل ۱ لوکس روی مسیر فرار (شامل پله برقی) تأمین شود (NFPA 101 / BS 5266). پله برقی باید در زمان اضطراری ایمن خاموش شود و نور اضطراری فعال گردد.
•چراغهای دمارکیشن (Demarcation Lights): چراغ سبز در ورودی (نزدیک کامب) برای نشان دادن جهت حرکت مجاز. در خروجی معمولاً قرمز یا قرمز با خط سفید افقی.
•نور دستگیره (Handrail Lighting): اغلب اجباری نیست اما بسیار توصیه میشود (بهخصوص در مراکز تجاری پرتردد) – معمولاً LED خطی سفید یا رنگی ثابت.
•نور زیر گام (Under-step / Skirt Lighting): برای برجسته کردن لبه گامها و جلوگیری از سقوط پا بین شکاف.
۲. لایههای نورپردازی پیشنهادی (بهترین شیوهها)
لایه نور
هدف اصلی
نوع چراغ پیشنهادی
رنگ پیشنهادی
شدت تقریبی (لوکس)
نکته کلیدی
Handrail Lighting
راهنمایی مسیر + جذابیت بصری
LED خطی داخل نرده (continuous)
سفید خنثی ۴۰۰۰K یا RGB
۵۰–۱۰۰ روی نرده
پرفروشترین و مؤثرترین
Skirt / Balustrade Lighting
برجسته کردن دیواره جانبی + ایمنی
LED خطی یا نقطهای زیر نرده
سفید یا آبی ملایم
۳۰–۷۰
کاهش سایه روی گامها
Comb & Step Demarcation
ایمنی ورود/خروج + جلوگیری از گیر کردن
LED نقطهای یا خطی زیر کامب + لبه گام
سبز (ورودی) / سفید
حداقل ۵۰ روی کامب
اجباری طبق EN 115
Soffit / Cove Lighting
نور محیطی + زیبایی معماری
LED خطی در سقف بالای پله برقی
سفید گرم یا خنثی
۱۰۰–۲۰۰ کلی
برای مراکز لوکس
Under-step Gap Lighting
دیدن شکاف گامها + حس مدرن
LED RGB یا سفید خطی زیر هر گام
سفید یا RGB پویا
۲۰–۵۰
مصرف انرژی بالا اگر RGB
۳. نکات فنی مهم در اجرا
•IP درجه حفاظت: حداقل IP65–IP67 (ضدآب و گردوغبار) – چون محیط پله برقی گردوخاک و رطوبت دارد.
•ضد ضربه (IK): حداقل IK08 یا بالاتر (بهخصوص در مکانهای عمومی).
•کنترل:
◦ثابت (always on) برای ایمنی.
◦یا سنسور حضور + Dimming (برای صرفهجویی انرژی در ساعات کمتردد).
◦RGB → فقط برای جنبه دکوراتیو (نه ایمنی اصلی).
•ولتاژ: اغلب 24V DC یا Low Voltage برای ایمنی الکتریکی.
•مدیریت حرارت: چراغها نباید بیش از حد گرم شوند (نزدیک موتور و مکانیزم پله برقی).
•هماهنگی با سازنده پله برقی: اکثر شرکتها (KONE, Schindler, TK Elevator, Otis) گزینههای آماده LED دارند → بهتر است از پکیج کارخانه استفاده شود تا گارانتی حفظ شود.
۴. اشتباهات رایج که باید اجتناب کرد
•نور خیلی شدید → ایجاد خیرگی (Glare) برای کاربر و رانندگی ناامن در مجاورت.
•نور خیلی ضعیف در کامب → خطر گیر کردن کفش یا افتادن.
•استفاده از RGB دائم در ورودی/خروجی → گیجکننده برای کاربر (سبز/قرمز استاندارد بهتر است).
•عدم نور اضطراری → غیرقانونی در اکثر کشورها.
•نصب چراغ روی سطح گام (بهجای زیر گام) → خطر شکستگی و تعمیر سخت.
۵. مقایسه انواع پروژهها
•مترو / فرودگاه (Heavy Duty): اولویت ایمنی → سفید ثابت + demarcation سبز/قرمز + حداقل ۱۰۰ لوکس.
•مرکز خرید لوکس: اولویت زیبایی → RGB پویا + Handrail lighting + Under-step glow.
•هتل / ساختمان اداری: تعادل ایمنی + مصرف کم → سفید خنثی + سنسور حضور.
خلاصه اولویتبندی (برای نورپرداز)
1ایمنی کامب و لبه گام → ۵۰+ لوکس + demarcation.
2نور دستگیره → راهنمایی بصری قوی.
3نور محیطی و معماری → جذابیت.
4مصرف انرژی و نگهداری آسان.